Backup!

Μόλις αγόρασες νέο υπολογιστή ή/και σκληρό δίσκο. Ο καλύτερος τρόπος για να κρατήσεις τα δεδομένα σου ασφαλή είναι να θεωρήσεις πως οι σκληροί σου δίσκοι είναι ήδη χαλασμένοι και τα δεδομένα που περιέχουν, όπου να ‘ναι θα χαθούν.

Το παραπάνω ακούγεται υπερβολικό. Είναι όμως η πικρή αλήθεια κι όσο πιο γρήγορα το δεχτείς τόσο πιο ασφαλής θα είσαι. Εγώ μέχρι τώρα ήμουν τυχερός και δεν έτυχε ποτέ να πάθω σοβαρή ζημιά με απώλεια δεδομένων. Όμως έχουν δει πολλά τα μάτια μου, μέσα και έξω από τη δουλειά μου, κι έτσι ξέρω πως δεν μπορώ να βασίζομαι για πολύ στην τύχη.

TLDR1 (σύντομες οδηγίες):

Χρησιμοποίησε ταυτόχρονα δύο διαφορετικές μεθόδους backup:
1. Backup σε εξωτερικό σκληρό δίσκο μέσω του
Windows Backup (για τα Windows 7/8) ή του Time Machine (για το Mac OS X).
2. Backup σε εξωτερικό σκληρό δίσκο στον υπολογιστή φίλου/κολλητού/συγγενή σου μέσω του CrashPlan.

Αναλυτικές οδηγίες:

Αφού έψαξα λίγο και διάβασα διάφορα, εδώ και ένα χρόνο αποφάσισα να ακολουθώ ευλαβικά μια διαδεδομένη, απλή στρατηγική backup που περιλαμβάνει δύο απλούς κανόνες:

  1. Τον κανόνα 3-2-1: Τα δεδομένα σου θα πρέπει να υπάρχουν σε 3 σημεία: το πρωτότυπο και δυο ξεχωριστά αντίγραφα τα οποία θα δημιουργούνται με 2 διαφορετικές μεθόδους (για να μην εξαρτάσαι από μια μόνο εφαρμογή ή μέσο) και από τα οποία το 1 αντίγραφο θα βρίσκεται σε διαφορετική φυσική τοποθεσία (για αποφυγή φυσικής καταστροφής ή κλοπής).
  2. Τον κανόνα που λέει πως αν μια διαδικασία δεν γίνεται αυτόματα, δεν γίνεται. Την ημέρα που θα ξεχάσεις (αύριο δηλαδή) να συνδέσεις – χειροκίνητα – τον εξωτερικό σκληρό δίσκο και να αντιγράψεις – χειροκίνητα – τα σημαντικά σου αρχεία, θα χαλάσει ο υπολογιστής σου.

Η πρακτική εφαρμογή των παραπάνω είναι απλούστερη απ’ ότι ακούγεται. Θα χρειαστείς δύο πράγματα:

  1. Δυο εξωτερικούς σκληρούς δίσκους με χωρητικότητα ίση ή μεγαλύτερη από αυτή του δίσκου του υπολογιστή σου.
  2. Πρόσβαση σε ένα δεύτερο υπολογιστή (σε διαφορετικό χώρο από τον δικό σου) με σύνδεση internet. Μπορεί να είναι ένας υπολογιστής στη δουλειά σου ή ο υπολογιστής ενός φίλου ή συγγενή, πρόθυμου να φιλοξενήσει ένα σου δίσκο και τα backup σου.

Ο ένας δίσκος θα είναι μόνιμα συνδεδεμένος στον υπολογιστή και θα χρησιμοποιηθεί με την εφαρμογή backup που περιλαμβάνεται στο ίδιο το λειτουργικό σύστημα2 (Windows Backup για τα Windows 7/8 και Time Machine για το Mac OS X). Με αυτόν τον τρόπο, αν συμβεί κάτι στον υπολογιστή σου ή αν θελήσεις να βρεις το αρχείο που έσβησες κατά λάθος πριν από 10 μέρες, η επαναφορά θα είναι άμεση.

Ο άλλος δίσκος θα χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με την εφαρμογή CrashPlan. Ας εξηγήσω λίγο πως δουλεύει: Το Crashplan μας επιτρέπει να παίρνουμε backup με πολλούς τρόπους. Σε περίπτωση που θέλουμε να παίρνουμε backup στους servers της CrashPlan, αυτό γίνεται με χρέωση. Αν παίρνουμε backup σε δικό μας εξωτερικό δίσκο, ή σε άλλο υπολογιστή (δικό μας ή φίλου μας) μέσω δικτύου ή μέσω internet, αυτό γίνεται δωρεάν.

Σε έναν ιδανικό κόσμο με ταχύτατες συνδέσεις internet, η λύση της χρήσης του server της Crashplan για backup με $60 το χρόνο θα ήταν μια χαρά. Στην ελληνική πραγματικότητα όμως (με ταχύτητες upload μέχρι 1MBit) θα χρειαζόσουν μήνες για να κάνεις backup στο “σύννεφο” και μέρες για να επαναφέρεις από αυτό τα αρχεία σου σε περίπτωση ανάγκης. Ευτυχώς όμως υπάρχει η λύση του sneaker-net (πάρ’ το δίσκο και τρέχα) που περιγράφω πιο κάτω:

  1. Εγκαθιστάς τo CrashPlan (είναι εφαρμογή Java και τρέχει σε Windows, Mac OS X, Linux, Solaris).
  2. Συνδέεις το δεύτερο εξωτερικό σκληρό σου δίσκο και ρυθμίζεις το CrashPlan να παίρνει backup εκεί (με ενεργοποιημένη την κρυπτογράφηση των δεδομένων).
  3. Αφού ολοκληρωθεί το πρώτο backup, αποσυνδέεις το δίσκο και τον μεταφέρεις στη δουλειά σου ή στο σπίτι του φίλου/κολλητού/συγγενή σου που έχει συμφωνήσει να βοηθήσει και τον συνδέεις στον υπολογιστή του.
  4. Εγκαθιστάς κι εκεί το CrashPlan και δίνοντας το σχετικό κωδικό “Friend Backup Code”, η εφαρμογή στο σπίτι σου θα αρχίσει να στέλνει τα επόμενα backup μέσω internet στο δικό σου εξωτερικό δίσκο στον υπολογιστή του φίλου σου.

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεις το πρόβλημα της χαμηλής ταχύτητας upload που έχουν οι ADSL γραμμές μας. Το αρχικό backup γίνεται με το δίσκο συνδεδεμένο απ’ ευθείας στον υπολογιστή σου. Τα επόμενα backup, που περιέχουν μόνο τα νέα ή/και αλλαγμένα αρχεία, γίνονται εύκολα μέσω internet. Ακόμα, σε περίπτωση καταστροφής δε χρειάζεται να κατεβάζεις εκατοντάδες GB δεδομένων μέσω internet. Απλώς πας στο φίλο σου και παίρνεις πίσω το δίσκο.

Εννοείται πως αντίστοιχα μπορείς κι εσύ να φιλοξενήσεις το backup του φίλου σου αν φέρει κι αυτός με τη σειρά του το δικό του εξωτερικό σκληρό δίσκο στο σπίτι σου.

 

  1. TLDR (Too Long, Didn’t Read): σύντομη έκδοση για εσένα που βαριέσαι να διαβάζεις κατεβατά.
  2. Δεν έχω αρκετή εμπειρία με τις αντίστοιχες εφαρμογές Backup για Linux ώστε να προτείνω κάποια από αυτές.